Những Sai Lầm Phổ Biến Khi Đối Mặt Với Chấm Dứt Hợp Đồng Theo Điều 36
Trong thực tế năm 2026, nhiều người lao động không hiểu rõ về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà pháp luật quy định. Theo Điều 36 Bộ Luật Lao Động 2019, người lao động có quyền chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải thực hiện đúng thủ tục và điều kiện. Sai lầm đầu tiên mà nhiều người gặp phải là không nắm rõ các trường hợp được phép chấm dứt hợp đồng một cách hợp pháp mà không cần sự đồng ý của nhà tuyển dụng.
Sai lầm thứ hai là không hiểu về thời gian báo trước khi chấm dứt hợp đồng. Pháp luật yêu cầu người lao động phải thông báo trước với nhà tuyển dụng trong thời gian nhất định, thường là 30 ngày hoặc 45 ngày tùy vào loại hợp đồng. Nhiều người lao động chấm dứt hợp đồng ngay lập tức mà không tuân thủ thời gian báo trước, dẫn đến vi phạm và có thể bị yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Sai lầm thứ ba là không chuẩn bị hồ sơ chứng minh đầy đủ. Khi có tranh chấp, người lao động cần phải chứng minh rằng họ đã thực hiện đúng thủ tục chấm dứt hợp đồng. Những tài liệu như đơn chấm dứt hợp đồng, bằng chứng gửi thông báo, và các giấy tờ liên quan khác đều cần được lưu giữ cẩn thận.
Các Trường Hợp Được Phép Chấm Dứt Hợp Đồng Mà Không Cần Báo Trước
Điều 36 BLLĐ 2019 quy định một số trường hợp đặc biệt mà người lao động có thể chấm dứt hợp đồng ngay lập tức mà không cần thực hiện thời gian báo trước. Những trường hợp này bao gồm khi nhà tuyển dụng không trả lương đầy đủ hoặc đúng hạn, không bảo đảm điều kiện an toàn lao động, hoặc có hành vi quấy rối tình dục, bạo lực hoặc nhục mạ.
Tuy nhiên, để sử dụng quyền chấm dứt hợp đồng trong những trường hợp này, người lao động phải có bằng chứng cụ thể. Sai lầm lớn là người lao động tuyên bố rằng nhà tuyển dụng vi phạm mà không có tài liệu chứng minh. Các bằng chứng như email, tin nhắn, bảng lương, giấy tờ về điều kiện lao động không an toàn đều cần được lưu giữ để có thể sử dụng trong trường hợp tranh chấp.
Cách Bảo Vệ Quyền Lợi Khi Chấm Dứt Hợp Đồng
Để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động cần thực hiện các bước cụ thể. Thứ nhất, soạn thảo đơn chấm dứt hợp đồng rõ ràng, nêu rõ lý do, thời điểm chấm dứt và tuân thủ thời gian báo trước theo quy định. Thứ hai, gửi đơn theo cách có thể chứng minh được, chẳng hạn như gửi trực tiếp và xin chữ ký xác nhận hoặc gửi qua thư bảo đảm.
Thứ ba, giữ lại tất cả các bằng chứng liên quan đến lý do chấm dứt hợp đồng, bao gồm các quyết định của nhà tuyển dụng, bảng lương, giấy tờ về điều kiện lao động. Thứ tư, nếu có thể, hãy yêu cầu xác nhận bằng văn bản từ nhà tuyển dụng về việc chấm dứt hợp đồng và các khoản thanh toán cuối cùng. Cuối cùng, nếu phát sinh tranh chấp, hãy liên hệ với cơ quan giải quyết tranh chấp lao động hoặc tòa án để bảo vệ quyền lợi của mình.
Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Chấm Dứt Hợp Đồng Theo Điều 36
Một câu hỏi thường gặp là liệu người lao động có bị phạt nếu chấm dứt hợp đồng không đúng thủ tục. Câu trả lời là có thể. Nếu người lao động vi phạm thời gian báo trước, nhà tuyển dụng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, mức bồi thường này phải được xác định hợp lý và không vượt quá mức lương bình quân của người lao động trong thời gian báo trước.
Câu hỏi khác là nếu nhà tuyển dụng không chấp nhận chấm dứt hợp đồng thì sao. Nếu người lao động đã thực hiện đúng thủ tục và lý do chấm dứt hợp đồng hợp pháp, hợp đồng sẽ chấm dứt theo pháp luật dù nhà tuyển dụng không chấp nhận. Tuy nhiên, nếu có tranh chấp, người lao động cần chứng minh rằng họ đã thực hiện đúng thủ tục.